تحلیلی از ناصر ایمانی فعال سیاسی اصولگرا
بیداری احزاب از خواب زمستانی با گرمای انتخابات/ ضعف گفتمان سازی احزاب
هیچ یک از احزاب اصولگرا، اصلاحطلب و مستقل چنین هستند؟ مثلا نسبت به برنامه بسته رکودی که دولت ارایه کرد آیا اظهارنظر و برنامه کارشناسی شده از احزاب دیدیم؟ نقد و پیشنهادی دیدیم؟
پایگاه خبری تحلیلی «پارس»- ناصر ایمانی فعال سیاسی اصولگرا در یادداشتی درخصوص قانون انتخابات و نقش احزاب در انتخابات نوشت:
1- در هر کشوری تا وقتی که احزاب نتوانند به عنوان حزب در قدرت و مبارزات برای حضور در قدرت نقش بازی کنند، نمیتوانند حزبی واقعی با کارکردهای واقعی یک حزب شوند. در ایران احزاب حضور قانونی در ادوار گوناگون انتخابات نمیتوانند داشته باشند. آنها به عنوان حزب نمیتوانند در انتخابات شرکت کنند. تنها میتوانند لیست دهند تا هر فردی مایل است به لیست رای دهد اما به عنوان و برچسب حزب نمیتوانند در انتخابات شرکت کنند. انتخابات در ایران حزبی نیست. به این خاطر احزاب با هویت حزبی نمیتوانند در انتخابات حضور داشته باشند و در مجلس یا دولت یا شورای شهر نقش داشته باشند. بنابراین کارکرد احزاب در ایران به این ترتیب بسیار محدود خواهد شد.
2- اگر نظام سیاسی ما حضور احزاب در انتخابات را بپذیرد و قانونی شود، روی عملکرد احزاب تاثیر میگذارد و آنها را بهشدت قدرتمند میکند. در این صورت احزاب مجبور میشوند که قدرتمند شوند تا بتوانند در انتخابات شرکت کرده و پیروز شوند. از طرف دیگر احزاب خود باید گامی برای ساختارمندی خود انجام دهند. تا وقتی که احزاب کوچک و ضعیفی داریم مسلما نمیتوانند در رقابتهای انتخاباتی جدی در صحنه بیایند و بتوانند رقابت کنند و آرای مردم را جلب کنند. به این خاطر که کوچک و ضعیف هستند. هر دو موضوع به همدیگر مربوط هستند.
3- نخستین و بزرگترین مولفه این است که احزاب بتوانند آرای عمومی را به سمت خود جلب کنند. حزبی میتواند پایههای دموکراسی را محکم کند که متکی بر آرای واقعی مردم باشد. بر کلمه واقعی تاکید دارم. شاخصهای دیگر مفصل است. متکی بر آرای واقعی مردم بودن یعنی اینکه بتواند آرای مردم را جلب کند. اگر نتواند آرای مردم را جلب کند موفق به پیاده کردن دموکراسی نمیشود. آرا باید واقعی باشد یعنی از طریق فریب، نیرنگ و خدعه جلب نشده باشد. به خاطر عملکردی که در گذشته داشته، بتواند نظر مردم را به خود جلب کند. این نخستین و مهمترین شاخصه یک حزب خوب است برای اینکه بتواند قواعد دموکراسی را در زمین بازی اجرا کند.
4- احزاب ایران در انتخابات نقش معطوف به هویت خود ندارند، احزاب عملگرا هستند. کدام حزب در ایران است که در طول چهار سالی که در بین ادوار انتخابات است، اعم از مجلس و ریاستجمهوری، برنامه ارایه کند؟ برنامههای اقتصادی و سیاسی برای کشور داشته باشند. همه احزاب ما در واقع در طول سال استراحت میکنند و به نوعی خواب زمستانی میروند به محض اینکه گرمای انتخابات به آنها بخورد از خواب زمستانی بیدار میشوند و دوباره بعد از انتخابات به خواب زمستانی میروند. هیچ یک از احزاب اصولگرا، اصلاحطلب و مستقل چنین هستند؟ مثلا نسبت به برنامه بسته رکودی که دولت ارایه کرد آیا اظهارنظر و برنامه کارشناسی شده از احزاب دیدیم؟ نقد و پیشنهادی دیدیم؟
5- اگر یک حزب به شکل قانونی بتواند در انتخابات حضور پیدا کند، مراقب خواهد بود که اظهارنظری که میکند فردا اگر در قدرت قرار گرفت و رای آورد، بتواند آن را عملی کند بنابراین حرف غیرکارشناسی نمیزند. وقتی احزاب در داخل قدرت نیستند و نمیتوانند حضور پیدا کنند، شروع میکنند به نقادی کردن برای اینکه خودی نشان بدهند و این نقدها عمدتا شکل انتقادی دارند و پیشنهاد در درون آن وجود ندارد. این انتقادات تندی است و بسیاری هم غیرکارشناسی است. به این خاطر که قرار نیست خود آن را اجرا کند، اما اگر یک حزب بداند که برنامه و پلنی را که ارایه میکند و اظهارنظری که در مورد مسائل اجتماعی و اقتصادی ارایه میکند باید فردا در مجلس اکثریت را پیدا کند و مجبور باشد از آن نظرات دفاع کند، آنوقت محتاطتر و کارشناسی شدهتر نظر میدهد.
6- اگر نگاه کنیم میبینیم که اکثر کسانی که نقادی میکنند، اعم از افراد یا احزاب یا نمایندگان مجلس یا افراد مستقل و اساتید دانشگاه وجهه انتقادی آن بسیار بیش از وجهه پیشنهادی آن است. شاید بتوان گفت که ٩٠ درصد انتقاد و ١٠ درصد ارایه برنامه میکند. چرا بیشتر از افراد انتقاد میکنند؟ علت این است که اگر پیشنهاد بدهد فردا در قدرت بخواهد حضور داشته باشد موظف است که پیشنهاد خود را اجرا کند اما وقتی میبیند که در قدرت نمیتواند حضور یابد بیشتر انتقاد میکند که اظهارنظر کرده باشد و خودی نشان داده باشد.
7- اگر مردم وقتی میخواهند رای دهند، مجبور باشند که در رای به جای نام افراد نام احزاب را بنویسند، در این صورت مجبور میشوند عملکرد حزب را بررسی کنند. الان وقتی پای صندوق رای میروند و در رای نمیتوانند حزبی را بنویسند و نام فرد را وارد میکنند دیگر نیاز دارند که عملکرد گذشته احزاب و برنامههای آنان را بررسی کنند. نام افراد را میبینند و از آنها تحقیق میکنند.
8- قانون انتخابات در مجمع تشخیص مصلحت نظام رفت و رای نیاورد. باید قانون انتخابات تغییر کند و احزاب بتوانند به عنوان حزب در انتخابات شرکت کنند.ما دارای سابقه طولانی از تحزب در ایران هستیم. این مساله در منطقه خاورمیانه بیسابقه است. ما نخستین کشور در منطقه هستیم که دارای سابقه طولانی در تحزب هستیم. احزاب ما از زمان سلسله قاجاریه در زمان مشروطه شروع به کار کردند. در آن زمان تقریبا هیچ کشوری در منطقه از این امتیاز برخوردار نبود. احزاب ما در آن زمان قوی بودند. دارای تاثیرات زیادی بودند. در دوران پهلوی حزب در کشور ما نزول پیدا کرد و بسیاری از احزاب زیرزمینی شدند. زیرزمینی بودن باعث محتاط بودن آنها بود تا نظام سلطه آنها را تحت فشار قرار ندهد. بنابراین نظام حزبی ما فراز و فرود بسیاری از سر گذرانده است. عمدتا احزاب در افکار عمومی مردم یک پایگاه مثبتی ندارند. مردم نسبت به حزب دید مثبتی ندارند. شاید یکی از دلایل این باشد که تصور عمومی بر این است که حزبی که بخواهد برای به دست گرفتن قدرت تلاش کند حزب قدرتطلبی است. این تصور عامه است. اتفاقا دست یابی به قدرت برای احزاب طبیعی است. قدرت را امر منفی تلقی میکنند. در حالی که حضور در قدرت برای پیشبرد برنامههای حزب امری مثبت است. فرهنگ عمومی ما نسبت به احزاب روی خوشی نشان نمیدهد.
9- احزاب ما در مجموع در گفتمانسازی بسیار ضعیف عمل کردند. علت این است که تحزب به معنای واقعی که در کشورهای دیگر وجود دارد، در ایران نداریم. بنابراین وقتی احزاب حضور قانونی در ادوار انتخاباتی نمیتوانند داشته باشند، کمتر توفیق مییابند که گفتمانسازی کنند چون احزاب ما عمدتا تبدیل به احزابی میشوند که در آستانه انتخابات حضور مییابند و نهایتا به ارایه لیست منجر میشود و بعد از صحنه خارج میشوند تا انتخابات بعدی. به این ترتیب که نمیتوان گفتمانسازی کرد.

ارسال نظر