عشوه گری با دلارهای نفتی
در سال ۲۰۰۵ عربستان با روسیه وارد مذاکراتی برای خرید اسلحه به مبلغ ۴ میلیارد دلار شد مشروط بر اینکه روسیه فروش سلاح به ایران را متوقف کند.
پایگاه خبری تحلیلی «پارس»- دکترعلیرضا رضاخواه- سعود الفیصل وزیر خارجه عربستان که چهار دهه سکان کشتی سیاست خارجی این کشور را بر عهده داشت، پنج شنبه شب بدون این که میراثی ماندگار برای خود در دستگاه دیپلماسی دربار سعودی به جای گذارد از دنیا رفت. جایگزین وی عادل الجبیر جوان بی تجربه ای است که در بحبوحه تغییر و تحولات در نظم جهانی و منطقه ای در پی اثبات خویش است. این در حالی است که عربستان سعودی با تغییرات ژئوپلتیک جدی روبرو است. بیداری سیاسی در میان مردم منطقه، گسترش فعالیت داعش در کشورهای عربی، بحران امنیتی در عراق ، سوریه و یمن چالش های جدی را پیش روی شاهزادگان جوان و جاه طلب سعودی قرار داده است. با این حال آنچه بیش از همه سعودیها را نگران ساخته تغییر سیاست کاخ سفید در خاورمیانه است. امری که می تواند موجودیت نظام سیاسی حاکم در ریاض را تحتالشعاع قرار بدهد. از همین رو است که سعودی ها بر خلاف رویه متعارفشان نه در خفا بلکه به صورت علنی مخالفت و نگرانی خود را از سیاستهای واشنگتن ابراز داشته اند. آنها حتی تهدید کردهاند که برای پر کردن خلاء حمایت آمریکا به سراغ رقبای این کشور -از روسیه و چین در شرق گرفته تا فرانسه و آلمان در غرب- خواهند رفت.
به تازگی عادل الجبیر، وزیر خارجه عربستان تصریح کرده است که با وجود "استراتژیک بودن روابط میان ریاض و واشنگتن" "عربستان به هیچ وجه به آمریکا و هیچ کشور دیگری در حفظ منافعش اتکا ندارد". این سخنان در حالی بیان می شود که چندی پیش ملاقاتی میان ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه و محمد بن سلمان جانشین ولیعهد سعودی و وزیر دفاع آن کشور صورت گرفت. برخی کارشناسان به نشانه های یک "همکاری نو ظهور" به دنبال تحولات جهانی اشاره می کنند که در آن پول و سرمایه عربستان سعودی به مسکو کمک می کند تا از زیر بار تحریم های غرب فرار کرده، در حالی که تسلیحات، مهندسی و حمایت دیپلماتیک روسیه به پادشاهی جدید عربستان سعودی کمک می کند تا کشورش را از وابستگی شدید به آمریکای فاقد روحیه همکاری، خلاص کند.
واقعیت این است که روسیه سالهاست که تلاش دارد وارد بازار سود آور اسلحه در عربستان شود اما تا کنون موفقیتی به دست نیاورده است. ریاض سال های گذشته سعی داشته که از این تمایل روس ها به نفع مقاصد سیاسی خود بهره برداری کند. در سال ۲۰۰۵ عربستان با روسیه وارد مذاکراتی برای خرید اسلحه به مبلغ ۴ میلیارد دلار شد مشروط بر اینکه روسیه فروش سلاح به ایران را متوقف کند. کمی بعد پادشاهی سعودی اعلام کرد که از خرید سلاح های مزبور صرف نظر کرده است در حالی که در همان زمان ده ها میلیارد دلار از کشور های غربی اسلحه خرید. در اوت ۲۰۱۳ طی یک بازدید محرمانه در مسکو، بندر بن سلطان رئیس اطلاعات سعودی به روسیه پیشنهاد خرید ۱۵ میلیارد دلار اسلحه را داد مشروط بر اینکه روسیه دست از حمایت بشار اسد بکشد و مانع از صدور قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل علیه بشار اسد نشود. روس ها با پیشنهاد مزبور به عنوان یک شوخی بد برخورد کردند.
با این حال ظاهرا سعودی ها از عشوه گری با دلارهای نفتی خسته نمی شوند. در ملاقاتی که در هجدهم ژوئن میان ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه و محمد بن سلمان جانشین ولیعهد سعودی و وزیر دفاع آن کشور صورت گرفت ، سعودی ها بار دیگر تمایل اغوا کننده خود را برای خرید سلاح از روسیه پیشنهاد دادند. روس ها هم اگرچه قلقلک شده اند اما با توجه به تجربیات گذشته، نسبت به نهایی شدن چنین معامله ای تردید دارند. آنها می دانند که سعودی ها بیش از آنکه تمایل به سلاح های روسی داشته باشند تلاش دارند تا هشداری را برای واشنگتن بفرستند. یوگنی ساتانوفسکی رئیس مطالعات خاورمیانه (غرب آسیا) در مسکو می گوید:« سعودی ها احساس می کنند منزوی شده اند . آنها دیگر نمی توانند به آمریکا اعتماد کنند از این رو به روسیه روی آورده اند.با این حال همه این ها بازی است. سعودی ها هر از چند گاهی این بازی را تکرار می کنند. آنها بر این باورند که می توانند توجه آمریکا را به خود جلب کنند».

ارسال نظر