به گزارش پارس نیوز، 

یکی از شایع ترین درد ها در زنان درد زیر شکم است که علل گوناگونی دارد . در این مطلب با این علت ها آشنا شوید.

 درد زیر شکم می تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود که برخی از آن ها مثل درد در زمان قاعدگی ، تقریبا طبیعی به نظر می رسد و برخی دیگر نشان از بیماری های گوارشی و یا رحمی در زن دارد. در واقع در ناحیه ای بسیار کوچک در زیر شکم زنان موارد مختلفی وجود دارد که می توان درد زیر شکم را به آن مربوط دانست. در ادامه به شایع ترین دلایلی که می توان آن را به درد زیر شکم مربوط کرد می پردازیم.

درد زیر شکم

شایع ترین دلایل بروز درد زیر شکم در خانم ها

۱ ٫درد ناشی از تخمک گذاری

علل درد تخمدان متفاوت است. بعضی از خانم ها در نیمه چرخه عادت ماهانه دچار درد ناشی از تخمک گذاری می شوند .این درد به دلیل وجود مایعی است که در اثر آزاد شدن فولیکول به فضای داخل رحم ریخته می شود. درد مشکلی برای فرد ایجاد نمی کند، فقط کمی آزار دهنده است و به مرور و طی ۸-۷ ساعت و بدون درمان فروکش می کند. بیشتر خانم ها با این نوع درد آشنا هستند و هر ماه آن را تجربه می کنند .

۲ ٫درد در اثر کیست تخمدان

افرادی که دچار کیست تخمدان هستند شاید هیچ علامتی نداشته باشند، ولی با بزرگ تر شدن کیست ممکن است عارضه ای به نام «تورسیون کیست» یا «پیچ خوردن کیست حول محور تخمدان» اتفاق بیفتد. این عارضه بسیار دردناک است و بیمار حتما باید خود را به مرکز درمانی برساند .

مورد بعدی «پرفوراسیون کیست» است. در این مواقع نیز کیست پاره می شود و درد ایجاد می کند. پارگی ممکن است با خونریزی همراه باشد .

زنانی که دچار نشانگان تخمدان پلی کیستیک هستند هم معمولا درد شدیدی را هنگام عادت ماهانه تجربه می کنند. این افراد ممکن است غیر از زمان عادت ماهانه هم درد داشته باشند البته پلی کیستیک تخمدان با علائم دیگری مانند هیرسوتیسم، بی نظمی عادت ماهانه و… همراه است .

مورد دیگری که باید به آن توجه داشت درد در اثر توده های سرطانی در تخمدان است .

همان طور که می دانید سرطان بیماری بی سروصدایی است و معمولا زمانی درد ایجاد می کند که توده گسترش یافته است. افرادی که در خانواده و بستگان نزدیک خود سرطان زنانه داشته اند باید با پزشک متخصص زنان در مورد شیوه پیگیری ها مشورت کنند .

۳ ٫ نشانگان پیش از عادت ماهانه

اغلب ما نشانگان پیش از عادت ماهانه را با تغییرات خلق وخو در خانم ها می شناسیم، ولی این اختلال با علائم دیگری مانند گرفتگی شدید عضلات شکم، سردرد، کمر درد و حساس شدن پستان ها و… نیز ممکن است همراه باشد. نشانگان پیش از عادت ماهانه مشکل خاصی محسوب نمی شود و نیازی هم به درمان ندارد، مگر اینکه در زندگی شخصی فرد اختلال ایجاد کند .

۴ ٫درد عادت ماهانه

درد عادت ماهانه معمولا چند ساعت قبل از شروع عادت ماهانه آغاز می شود. خانم ها ممکن است درد را در ناحیه زیرشکم، کمر، پاها و… حس کنند. درد در اغلب خانم ها به فاصله کمی بعد از شروع عادت ماهانه فروکش می کند. علت آن آزاد شدن هورمونی در رحم و انقباضات عضلات صاف رحمی است .در مواقعی که درد شدید است می توان از مسکن ها، گرما دادن و… برای کاهش درد استفاده کرد .

۵ ٫ درد ناشی از مشکلات لوله رحمی

یکی از موارد شایعی که موجب درد زیرشکم در خانم ها می شود، توبکتومی یا بستن لوله هاست. در اثر بستن لوله ممکن است چسبندگی ایجاد و فرد بعد از آن دچار درد مزمن شود .

بیماری ای به نام «سالپنژیت» هم باعث ایجاد درد در بیمار می شود. در این بیماری لوله های رحمی در اثر عفونت دچار التهاب و چسبندگی می شوند. چسبندگی لوله ها احتمال بارداری را در زن کاهش می دهد .

۶ ٫ دردهایی که منشاء رحمی دارند

یکی از مواردی که ممکن است باعث درد در ناحیه شکم شود وجود فیبروم های داخل رحمی است. البته فیبروم ها معمولا درد ایجاد نمی کنند ولی فیبروم هایی که بزرگ هستند ممکن است به احشای اطراف فشار وارد کنند و بیمار درد را به صورت درد زیر شکم یا فشار داخل شکمی احساس کند .

۷ ٫ دردهایی که منشاء عفونی دارند

زنان ممکن است به عفونت لگنی مبتلا شوند. علت عفونت لگنی متنوع است. این بیماری معمولا با تب بالا نیز همراه است .ابتلا به بیماری های عفونی منتقله از راه جنسی نیز می تواند باعث درد ناحیه لگن و زیر شکم شود. همچنین زنانی که دچار عفونت طول کشیده در ناحیه واژن هستند، گاهی دچار زخم در ناحیه سرویکس می شوند که علائم زخم ممکن است به صورت درد ناحیه زیرشکم و حتی درد در ناحیه زیر کمر احساس شود .

۸ ٫ آندومتریوز

در آندومتریوز بافت رحمی به مکان هایی غیر از حفره رحم پیشروی می کند. این مکان ‎ ها ممکن است شامل دیواره لوله رحم، روده ها، حفره پریتوئن یا شکم، روی تخمدان ها و… باشد. آندومتریوز بیماری خطرناکی نیست ولی ممکن است درد زیادی برای خانم ایجاد کند .

۹ ٫ افتادگی واژن و مثانه

خانم هایی که چند بار زایمان طبیعی داشته اند و زنان مسن بیشتر در معرض این اختلال هستند. در این بیماری فرد معمولا فشاری را در ناحیه زیر شکم احساس می کند. ممکن است اختلالاتی در دفع ادرار و به ندرت مدفوع هم پیدا کند. گاهی بیماران از درد هم شکایت دارند .درمان افتادگی واژن و مثانه آموزش ورزشی به نام کیگل است ولی در مواقع شدید چنین توصیه هایی بی فایده است و افتادگی واژن و مثانه باید با جراحی اصلاح شود .

۱۰ ٫ بارداری

خانم های باردار نیز باید نسبت به درد هوشیار باشند. دردهایی که قبل از هفته ۲۰-۱۸ بارداری و در ناحیه شکم اتفاق می افتد، ممکن است نشانه سقط جنین باشد. کمتر سقط جنینی است که با درد توام نباشد. خونریزی نیز می تواند نشانه ای برای سقط جنین باشد .

۱۱ ٫ درد ناشی از ناحیه محل جراحی سزارین

بعضی از خانم ها بعد از سزارین دچار درد شکمی می شوند. این درد ممکن است ناشی از محل برش سزارین باشد. چسبندگی بافت های مجاور رحم به یکدیگر ممکن است باعث درد شود .

۱۲ ٫درد بعد از رابطه زناشویی

بعضی از خانم ها از رابطه زناشویی دردناک شکایت دارند. در مواقعی که عفونت یا زخمی در ناحیه دهانه رحم وجود دارد، ممکن است بعد از رابطه زناشویی درد شکمی ایجاد شود. خشکی واژن نیز عامل دیگری است که رابطه زناشویی را دردناک می کند .خشکی واژناغلب در سنین بالا دیده می شود. این افراد برای معاینات کلی تر باید به متخصص زنان مراجعه کنند .

۱۳ ٫ دردهایی که در اثر عفونت دستگاه ادراری ایجاد می شوند

خانم ها ممکن است دچار عفونت دستگاه ادراری شوند. عفونت در مثانه یا سیستیت علاوه بر تکرر ادرار، سوزش و… موجب درد در ناحیه زیر شکم یا لگن هم می شود .

۱۴ ٫ آپاندیسیت

آپاندیسیت یا التهاب آپاندیس عارضه شایعی است که بیشتر در سنین پایین شیوع دارد. گاهی این لوله کوچک که در قسمت پایینی سمت راست بدن قرار دارد دچار التهاب می شود و اگر خیلی زود خارج نشود، ممکن است پرفوره یا سوراخ شده و مایع عفونی وارد حفره شکمی شود .

درد آپاندیسیت معمولا به صورت ناگهانی و از دور ناف شروع می شود و به زیر شکم گسترش می یابد. بیمار نسبت به معاینه بسیار حساس است و تهوع و استفراغ نیز ممکن است وجود داشته باشد. آپاندیس در دوران بارداری به دلیل افزایش حجم رحم، کمی بالاتر از محل واقعی خود قرار می گیرد .

۱۵ ٫ نشانگاه روده تحریک پذیر

این اختلال در جامعه شیوع زیادی دارد. بیماران تک علامتی نیستند و درد شکم یا زیرشکم یکی از علائم است. چنین افرادی ممکن است دچار نفخ، یبوست یا اسهال مداوم و حرکات غیرعادی روده باشند .نشانگان روده تحریک پذیر بیماری محسوب نمی شود و اختلالی در عملکرد اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک وجود دارد، اما در صورتی که شدید باشد می تواند کیفیت زندگی بیمار را به شدت پایین بیاورد. قابل توجه اینکه در آزمایش های افراد مبتلا به نشانگان روده تحریک پذیر موردی مبنی بر نشانه های بیماری دیده نمی شود .

برخی از علل احتمالی درد در سمت چپ پایین شکم

در میان افراد مسن دیورتیکولیت شایع ترین درد در سمت چپ شکم است و هنگامی رخ میدهد که یک برآمدگی در دیواره روده سمت چپ، به شکل انگشت مانند و باعث درد آزار دهنده در پایین شکم شود. درد اغلب شدید و ناگهانی، اما معمولا کمتر خفیف شروع و در طول زمان بدتر می شود به طور بالقوه در شدت نوسان است.

علائم همراه شامل ( تغییرات در اجابت مزاج، اسهال یا یبوست، درد شکم، تهوع و استفراغ، تب، معمولا نفخ شکم کمتر، خونریزی از مقعد ) می باشد. موارد خفیف ممکن است با استراحت، تغییر در رژیم غذایی و آنتی بیوتیک درمان می شود. با این حال، موارد جدی تر ممکن است عمل جراحی نیاز داشته باشد.

یبوست

یبوست مزمن و یا حاد می تواند سبب درد در ناحیه سمت چپ شکم شود این به عنوان یک ناتوانی در دفع مدفوع به طور منظم شناخته شده است و معمولا با اجابت مزاج، رها می شوند یبوست وقتی رخ می دهد که عبور مدفوع، که معمولا سخت است، کمتر از۳ بار در هفته باشد سایر علائم شامل نفخ و احساس پری یا فشار در رکتوم است داروهای مسهل و یک رژیم غذایی با فیبر بالا و مصرف مقدار زیادی مایعات معمولا مشکل را حل می کند.

انسداد روده

هر بیماری با انسداد در قسمت سمت چپ روده کوچک و یا بزرگ می تواند سبب درد سمت چپ پایین شکم می شود این ممکن است شامل ( ولولوس یا پیچش روده بزرگ، فتق اینگوئینال استرانگوله، تومور یا چسبندگی ها ( باند فیبری بافت در شکم ) و انسداد روده مانع از عبور طبیعی غذا و مایعات از پایین روده و می تواند سبب التهاب و درد می شود.

درد در قسمت تحتانی شکم در سمت چپ مانند درد گرفتگی عضلات متناوب است تهوع، استفراغ، اسهال یا یبوست همراه آن است با بدتر شدن انسداد ممکن است با عدم دفع گاز یا مدفوع یک تورم در شکم ایجاد شود این درد نیز ممکن است گسترش یافته و عمومی شود.نیاز به مشاوره پزشکی فوری برای جلوگیری از خطر مرگ بافت روده که می تواند منجر به عوارضی مانند عفونت شدید و شوک سپتیک شود وجود دارد.

کیست تخمدان چپ

کیست تخمدان کیسه پر از مایع بر روی سطح تخمدان که ممکن است رشد کرده و با بزرگ شدن در ناحیه شکم تولید ناراحتی نماید آنها معمولا بی ضرر هستند و دلیلی برای نگرانی نیست اما گاهی اوقات ممکن است رشد کرده و بسیار بزرگ شده و پیچ و تاب پیدا کند و سبب تولید درد مبهم در ناحیه شکم به سمت چپ نماید این درد ممکن است ثابت و یا متناوب باشد درد ممکن است به کمر انتشار پیدا کند درد لگنی ممکن است در نزدیکی ابتدا یا انتهای یک دوره قاعدگی رخ دهد زنان همچنین ممکن است دچار تهوع، استفراغ، احساس پری یا سنگینی در شکم، بی نظمی قاعدگی و فشار در راست روده یا مثانه را تجربه کنند.

بیشتر کیست ها بدون درمان پزشکی برطرف می شوند اما باید در هنگام تجربه درد شدید و ناگهانی در ناحیه شکم همراه با تب و استفراغ با یک پزشک مشورت کنید.

سنگ کلیه چپ

سنگ های کلیه معمولا کوچک هستند مواد بلوری که در داخل کلیه ها رسوب و اغلب سبب متمرکز شدن ادرار است هنگامی که سنگ کلیه از طریق دستگاه ادراری از کلیه به مثانه عبور می کند درد شدید و ناگهانی می تواند در سمت چپ شکم در زیر دنده ها رخ دهد درد ممکن است به سمت کنار چپ انتشار و برگشت کند و به قسمت تحتانی شکم سمت چپ و کشاله ران انتشار یابد درد معمولا کرامپی و به شدت در نوسان است سایر علائم همراه شامل ( تهوع، استفراغ، تب و لرز، درد به هنگام ادرار، ادرار ( قرمز، صورتی، بد بو و یا ابری ) و تکرر ادرار می باشد.

مصرف داروهای ضد درد و نوشیدن مقدار زیادی آب ممکن است درد ناشی از سنگ کلیه را کاهش دهد با این حال، اگر درد شدید است مشاوره پزشکی ممکن است لازم باشد و عمل جراحی برای برداشتن سنگ ممکن است انجام شود.

عفونت کلیه چپ

عفونت دستگاه ادراری می توانند به کلیه چپ گسترش یافته و باعث درد شکم سمت چپ شود که می تواند به پشت، پهلو و کشاله ران گسترش یابد درد بر خلاف سنگ کلیه ناگهانی نیست و بیمار معمولا احساس ناخوشی، و علائمی مانند تب و استفراغ، ادرار کردن دردناک و مکرر دارند خون یا چرک در ادرار دیده می شود.عفونت کلیه باید فورا با آنتی بیوتیک درمان شود زیرا عفونت می تواند گسترده شده و به کلیه ها آسیب برساند.

بارداری خارج از رحم

حاملگی خارج از رحم وقتی رخ می دهد که تخمک بارور شده در تخمدان چپ، لوله فالوپ، و یا در هر نقطه از حفره شکم در خارج از رحم کاشته شود همانطور که جنین رشد می کند سبب درد شدید در سمت چپ پایین شکم می شود این مشکل معمولا با علائم اوایل حاملگی، تاخیر دوره قاعدگی و خونریزی واژینال همراه است.از آنجا که حاملگی خارج رحمی نمی تواند مانند یک حاملگی طبیعی ادامه پیدا کند مشاوره فوری پزشکی نیاز است چرا که لوله فالوپ ممکن است پاره شود و خونریزی تهدید کننده زندگی باشد.

علل کمتر شایع درد سمت چپ شکم

بیماری کرون - یک بیماری التهابی روده است و با درد شدید شکم، اسهال شدید و سوء تغذیه مشخص می شود. این وضعیت می تواند ناتوان کننده و حتی ممکن است به عوارض کشنده منجر شود.

کولیت اولسراتیو - یکی دیگر از بیماری التهابی روده است که مزمن و ناتوان کننده است که با علائمی مانند گرفتگی عضلات، درد شدید و اسهال خونی مشخص می شود که منجر به از دست دادن وزن می شود.

آنوریسم آئورت شکمی - هنگامی رخ می دهد که بخش پایین تر آئورت بزرگترین رگ خونی تضعیف و برجسته شود که باعث درد شکم و پشت می شود.

تشخیص گرفتگی پایین شکم

گاهی اوقات دکتر از سابقه پزشکی بیمار و معاینه فیزیکی می تواند تشخیص دهد که چه چیزی باعث درد پایین شکمی است. با این حال، او نیز ممکن است نیاز به انجام تستهای آزمایشگاهی برای تأیید تشخیص و یا برای رد کردن سایر علل داشته باشد.

این آزمایشات تشخیصی ممکن است شامل:

آزمایش خون

تجزیه شیمیایی ادرار

شکم اشعه ایکس

سونوگرافی شکم

CT اسکن شکم

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی ( MRI)

لاپاروسکوپی

آندوسکوپ

درمان گرفتگی ها در ناحیه شکم

درمان خانگی رفع درد شکم

بسیاری از مردم دل درد قسمت تحتانی شکم دارند که برخی از علائم خفیف هستند با چند درمان خانگی از بین می رود.

استراحت

مصرف مایعات به اندازه کافی

رفتن برای پیاده روی

استفاده از حرارت در پایین شکم

تمرین های آرامش بخش و تنفس عمیق

انجام یوگا

مصرف بیش از حد داروها مانند داروهای ضد درد، آنتی اسیدها یا ملین ها

مصرف چای گیاهی

خوردن برنج، موز، سیب، بیسکویت ساده

اجتناب از ورزش های شدید در ناحیه شکم

اجتناب از قهوه، الکل، نوشابه های گازدار

اجتناب از خوردن غذاهای جامد برای مدتی

هنگامی که به دنبال توصیه های پزشکی حتی پس از مصرف برخی از داروهای خانگی علایم بدتر شوند یا باقی بماند. شما باید بلافاصله یک دکتر را ببینید اگر شما علائم متوسط تا شدید مانند استفراغ مداوم، اسهال، خونریزی و تب بالا دارید. یا برخی از این شرایط مانند حاملگی خارج از رحم، طحال پاره شده و یا آنوریسم آئورت شکمی ممکن است تهدید کننده زندگی باشد و باید به صورت اضطراری درمان می شود.