پایگاه خبری تحلیلی «پارس»- «دکتر سعدالله زارعی» کارشناس مسائل خاورمیانه در یادداشتی اختصاصی برای «پارس» در واکاوی آزادسازی شهر الرمادی و اهمیت و پیامدهای آن نوشت:

آزادسازی شهر الرمادی محصول موفقیت نیروهای عراقی در آزادی تکریت، بیجی و بقیه مناطق در استان «صلاحالدین» است. این عملیات در استان صلاح الدین دو تاثیر دربرداشته است:

تاثیر اول بر اعتماد به نفس نیروهای عراقی است؛ به این معنا که آنها قادر به غلبه بر داعش هستند.

تاثیر دوم بر داعش است؛ مبنی بر این که روحیه داعش را به شدت تضعیف کرد و نشان داد که داعش توانایی مقاومت در برابر ارتش عراق و نیروهای مردمی عراق را ندارد. بر همین اساس نیز باید گفت که آنچه که در الرمادی اتفاق افتاد، تکمیل روند آزادسازی عراق بود که قبلا در استان «صلاحالدین» و «دیاله» اتفاق افتاده بود.

اهمیت آزادسازی الرمادی نیز به این علت است که از یک طرف این اتفاق یک ضربه مهم بر پیکر داعش به حساب میآید و این امر میتواند مقدمه آزادسازی استان «نینوا» با مرکزیت موصل نیز باشد و به عبارتی دیگر، پیروزی در عملیات رمادی مقدمه آزادسازی کامل عراق از سیطره گروههای تروریستی است. در سطح منطقهای هم آثار آزادسازی رمادی بدین گونه است که داعش به طور کلی در مناطق تحت سیطره خویش در سوریه و عراق از امنیت لازم برخوردار نیست و این روند میتواند در کشور سوریه هم به نوعی تکرار شود و با حمایت ارتش سوریه و نیروهای مردمی سوریه، مناطق تحت اشغال داعش در سوریه را نیز در شرایط آزادسازی قرار دهد.

در واقع پیروزی های داعش در سوریه و عراق محصول برنامه ریزی گسترده و طولانی مدت بعضی از کشورها نظیر ترکیه و عربستان است و آزادسازی این منطقه از سیطره داعش میتواند مقدمه یک چالش منطقهای برای این دو کشور باشد؛ یعنی آنها را در شرایط جدید امنیتی قرار میدهد. در حالی که این دو کشور با بازنویسی و بازخوانی شرایط امنیتی در تلاش برای وانمود کردن نقش خویش در آزادسازی رمادی هستند و از آزادسازی این منطقه استقبال میکنند اما واقعیت این است که اگر قرار بود که آزادی رمادی برای ترکیه و عربستان یک پیروزی باشد، بایستی پرسید که چرا آنها چنین گروهی را تقویت کردند تا بتواند رمادی و بقیه استانهای صلاح الدین و نینوا را به اشغال دربیاورد؟ در واقع به نظر میآید که ترکیه و عربستان با یک بازی ریاکارانه در تلاش برای وانمود کردن عدم مخالفت خویش از آزادی رمادی هستند.

از آنجایی که ترکیه و عربستان به طور جدی در تلاش برای تغییر شرایط امنیتی منطقه به نفع خویش هستند؛ لذا به نظر می آید که نقشه جدیدی از سوی این دو کشور طراحی شود که این نقشه میتواند توام با نوعی مداخله مستقیم تر آنها در امور عراق باشد. بنابراین اگرچه شاهد آزادی رمادی هستیم اما این مساله میتواند آغاز دور جدیدی از طراحیهای ترکیه و عربستان علیه عراق محسوب شود. امروز زمزمه جداسازی مناطق سنی عراق به گوش میرسد و پیش از همه ترکها و عربستانیها در این زمینه نقش-آفرین هستند. بنابراین در عین خوشحالی از آزادی رمادی، در عین حال نیز بایستی نگران اقدامات جدید ترکیه و عربستان علیه عراق بود.

بعد از تحولات اخیر ممکن است که داعشیها از شکل یک گروه خارج از سیستم ترکیه و عربستان به یک نقش درونسیستمی تبدیل شوند؛ یعنی این بار جنگ مزدوران در قالب جدیدی که کمتر علنی باشد تغییر کند. حمایتها نیز ممکن است از حالت یک گروه جدای از سیستمهای رسمی به یک گروه منحل شده در یک سیستم رسمی تبدیل شود.

بایستی توجه داشت که مسلما ترکیه و عربستان بهسادگی از نیروهایی که هزینههای زیادی برایشان کردهاند چشم نمیپوشند. نیروهایی که تاکنون در قالب یک تشکیلات تروریستی خواستار تشکیل حکومت ایفای نقش میکردند، ممکن است در یک بازسازی نقش به نوعی برای عملیاتهای استیجاری به کار گرفته شوند؛ لذا نبایستی گمان کرد که آزادی رمادی به معنای محو کامل داعش از صحنه امنیتی عراق باشد. حضور نیروهای ترک در عراق نیز طبیعتا نشانهای مبنی بر این است که آنها بعد از این ممکن است به جای حضور غیرمستقیم خویش که در قالب حمایت از داعش جلوهگر میشد، به صورت مداخله مستقیمتر نقشآفرینی کنند. ترکیه با توجه به هزینه سنگینی که برای شکلگیری داعش متحمل شده و اعتبار زیادی که برای تقویت این سازمان به کار برده، به این سادگی از این هزینه چشمپوشی نمیکند اما محتمل است که این کشور نقش مستقیمتری را در تحولات امنیتی عراق به عهده گیرد و قاعدتا در این نقش گروههای تروریستی به صورت گروههایی در قالب ارتش ترکیه عمل خواهند کرد و نبایستی گمان کرد که تروریستها به طور کلی از صحنه امنیتی محو میشوند.