پایگاه خبری تحلیلی «پارس»- روزنامه گاردین در گزارشی به بررسی نقش آمریکا و انگلستان در قتل عام سربرنیتسا پرداخته است. بر اساس این گزارش، انبوهی از شواهد و مدارک انکار ناپذیری وجود دارد که نقش فاجعه بار آمریکا و انگلیس را در قتل عام هولناک شهر سربرنیتسا و سقوط آن در هزار و نهصد و نود و پنج ،‌ فاش می سازد. 

جنایت دهشتناک یازدهم جولای سال 1995(20 تیر) برای همیشه به عنوان برگی سیاه در کارنامه سازمان ملل متحد و نیروهای حافظ صلح اروپایی(هلندی ها) ثبت شد و در تاریخ معاصر نیز بعنوان لکه ننگی بر دامن اروپا باقی خواهد ماند.

در اوایل سال 1995 (1374) با میانجیگری آمریکا و اروپائیان، یوگسلاوی سابق 2 با استقلال بوسنی هرزگوین موافقت کرد و برای پایان دادن به جنگ قرار شد نیروهای حافظ صلح در مناطق حساس بوسنی مستقر شوند. 

این درحالی بود که شورای امنیت سازمان ملل در سال 1993(1372) هنگامی که صرب ها حملات خود به مناطق مسلمان نشین را تشدید کرده بودند شهر سربرنیتسا را به همراه سارایوو، توزلا، گوراژده، بیهاج و ژپا را بعنوان مناطق امن اعلام کرده بود. بنابراین نسل کشی در مقابل چشم نیروهای حافظ صلح و در منطقه ای که از سوی سازمان ملل امن اعلام شده بود به وقوع پیوست. 

در قضیه نسل کشی سربرنیتسا در دادگاه وجدان بشریت، غرب و اروپا که بیش از دیگران داعیه دار بشردوستی دارند، باعث جنایت شده اند بخصوص هلندیها که مسلمانان بی دفاع را تسلیم صربها کردند.

روسای کشورها و سیاستمداران به مناسبت سالگرد قتل عام در سربرنیتسا که فجیع ترین قتل عام در خاک اروپا از زمان رایش سوم بوده است، در مراسمی در مرکز یادبود قربانیان در این شهر در جایگاه مخصوص مقامات حضور خواهند یافت و ضمن ایراد نطق هایی به قربانیان آن فاجعه ادای احترام خواهند کرد. اما هیچکس به این سوالات پاسخ نمی دهد که: چگونه آن فاجعه رخ داد؟ چگونه جوخه های اعدام صربهای بوسنی توانستند بدون هیچ مانعی بیش از هشت هزار مرد و پسر را ظرف چند روز در نزدیکی نیروهای سازمان ملل که قانونا مسئول حفاظت از قربانیان بودند، قتل عام کنند؟ چه کسی سربرنیتسا را که از طرف سازمان ملل «ناحیه امن» اعلام شده بود، تحویل جوخه های مرگ داد و چرا؟ 

طی دو دهه حدود چهارده تن از قاتلان آن فاجعه در دادگاه لاهه با اتهام جنایت جنگی محکوم شدند. رادوان کارادزیچ رهبر سیاسی صربهای بوسنی و راتکو ملادیچ همتای نظامی وی به اتهام نسل کشی در انتظار صدور حکم اند. سرزنش ها در میان «جامعه بین الملل» که مسئول حفاظت از سربرنیتسا بود،‌ متوجه ژنرال برنارد جانویر فرمانده نیروهای سازمان ملل در آن ناحیه بوده است که با مداخله -بخصوص حملات هوایی- که ممکن بود مانع از پیشروی صربها شود، مخالفت کرد. سربازان هلندی نیز مقصر شناخته شدند که نه تنها در انجام وظیفه شان در حفاظت از سربرنیتسا کوتاهی کردند بلکه غیرنظامیان وحشت زده را که در مقر آن نیروها پناه گرفته بودند،‌تخلیه کردند و نظاره گر جداسازی زنان و کودکان از مردان بودند. 

اکنون بررسی انبوهی از شواهد فاش می سازد که سقوط سربرنیتسا بخشی از سیاست سه «قدرت بزرگ»- انگلیس ، فرانسه و آمریکا- و رهبری سازمان ملل برای رسیدن به صلحی بود که حاضر بودند به هر بهایی به آن دست یابند، حتی به قیمت وقوع فاجعه هولناک سربرنیتسا در ژوئیه هزار و نهصد و نود و پنج. 

تاکنون همواره ادعا شده است رویکرد موسوم به «راهبرد پایانی» که راه حلی برای صلح - و نقشه پس از جنگ- برای بوسنی ارائه داد، در پی «واقعیات میدانی» پس از سقوط سربرنیتسا شکل گرفت. اما اکنون فاش شده است آن راهبرد قبل از سقوط سربرنیتسا اتخاذ شد و مشروط به آن بود. 

شواهد نشان می دهد، قدرتهای غربی که مذاکراتشان به سقوط سربرنیتسا انجامید، از قصد اعلام شده ملادیچ برای «ریشه کنی کامل» جمعیت مسلمان بوسنی در کل منطقه آگاه بودند.