«دونالد ترامپ» رییس جمهوری ایالات متحده چهاردهم آبان ماه در صدر هیاتی اقتصادی و سیاسی وارد توکیو پایتخت ژاپن شد تا سفر دوازده روزه خود و به عبارتی طولانی ‌ترین سفر خارجی یک رییس ‌جمهوری آمریکا به آسیا در ربع قرن گذشته را آغاز کند.
آخرین سفر آسیایی طولانی رییس جمهوری این کشور به اوایل دهه 1990 و دوره جرج اچ دبلیو بوش یا همان بوش پدر ارتباط می یابد. در دولت جمهوریخواه کنونی اما بیش از دولت های گذشته این حوزه مورد توجه دولتمردان کاخ سفید به ویژه شخص ترامپ قرار گرفته و کاخ سفید برای این منطقه از جهان نیز برنامه هایی دارد.

** ترامپ در دو ایستگاه آغاز
طبق برنامه زمانبدی شده که از سوی آمریکا انتشار یافته، ترامپ و تیم همراه وی به پنج کشور منطقه آسیای جنوب شرقی از جمله ژاپن، کره جنوبی، چین، ویتنام و فیلیپین سفر می کند و با مقامات این کشورها دیدار و گفت وگو خواهند داشت. ضمن این که آنها در نشست های منطقه ای و مجالس قانونگذاری برخی از این کشورها هم حضور خواهند یافت.
سفر ترامپ و هیات همراه او به ژاپن شانزدهم آبان ماه پایان یافت و آنها اینک در کره جنوبی به عنوان دومین مقصد به سر می برند. هیات آمریکایی در طولانی ترین سفر خارجی خود، اهداف مهمی را در زمینه های سیاسی- امنیتی و اقتصادی پیگیری می کند.
با واکاوی مواضع رییس جمهوری آمریکا و هیات همراه وی در این دو کشور می توان سه هدف مهم را برای مقامات کاخ سفید در این سفر برجسته دانست که عبارتند از: نخست، ایجاد اجماع برای مقابله با آزمایش های موشکی و هسته ای کره شمالی، دوم، توسعه روابط سیاسی و به خصوص تجاری-اقتصادی دوجانبه و سوم، مقابله با توسعه و نفوذ بیشتر چین در کشورهای این حوزه.
از ترکیب هیات آمریکایی و حضور مسوولان و کارشناسان اقتصادی در بین همراهان ترامپ پیدا است که گسترش مناسبات اقتصادی در دو سوی اقیانوس آرام برای کاخ سفید اهمیت فزاینده ای یافته است. از این رو، ترامپ و کارشناسان اقتصادی آمریکا در اجلاس سران سازمان همکاری ‌های اقتصادی آسیا- پاسفیک (اَپک) و اجلاس سران گروه آ.سه. ‌آن (انجمن ملل آسیای جنوب شرقی) که به ترتیب در هانوی پایتخت ویتنام و مانیل پایتخت فیلیپین برگزاری می شود، حضور خواهند یافت.
هر چند چین به عنوان سومین منزلگاه سفر ترامپ در نظر گرفته شده اما خود یکی از اهداف این سفر تلقی می شود. تبدیل شدن پکن به ابرقدرت اقتصادی و نفوذ این کشور در بازارهای آسیا و اروپا گرفته تا آمریکا باعث نگرانی ترامپ شده است. ترامپ با پیشینه و ویژگی های تاجرمآبانه هرگز قادر به پذیرفتن چنین جایگاهی برای پکن نیست و تلاش می کند تا از سرعت قطار اقتصاد این بازیگر آسیایی بکاهد.

** پیونگ یانگ مهمترین هدف ترامپ
مقابله با قدرت اقتصادی چین و تلاش برای سیطره سیاسی و اقتصادی آمریکا بر حوزه آسیای جنوب شرقی یک طرف قضیه است و طرف دیگر و در عین حال مهمتر آن، تقابل با کره شمالی است. اهمیت مسائل نظامی و امنیتی برای رییس جمهوری آمریکا در این سفر تا اندازه ای است که پیشتر برخی رسانه ها از عدم تمایل ترامپ به شرکت در اجلاس اقتصادی سخن به میان آورده بودند.
پس از روی کار آمدن ترامپ، دشمنی آمریکا و کره شمالی وارد فضای تازه و در عین حال جدی تری شده و هر روز رهبران دو کشور یکدیگر را به حمله نظامی تهدید می کنند. پیونگ یانگ افزون بر آزمایش های موشکی هسته ای، جزایر آمریکا از جمله گوآم را تهدید به حمله موشکی می کند و در مقابل، آمریکا نیز به مجموعه ای از ابزارهای تحریم و تهدید متوسل شده؛ موضوعی که کشورهای منطقه را نسبت به تداوم چنین وضعیتی نگران ساخته است.
نگرانی شهروندان کشورهای درگیر در بحران از تداوم تنش ها و در نتیجه احتمال رو در رویی نظامی واشنگتن و پیونگ یانگ به شکل گیری تجمات اعتراضی علیه سفر ترامپ منجر شده است. به همین دلیل همزمان با ورود رییس جمهوری آمریکا به سئول پایتخت کره جنوبی، موافقان صلح و اتحاد دو کره در این شهر تجمعات اعتراضی ترتیب داده اند.
آنها بر این باورند که آمریکای ترامپ با بحران سازی و ایجاد ناامنی، منافع ملی ایالات متحده را پیگیری می کند. حضور نظامی آمریکایی ها در منطقه نه تنها گره ای از مشکلات منطقه نگشوده که به ایجاد دوقطبی و تسلیح این کشورها نیز منجر شده است. از نگاه دولتمردان امریکایی همچون ترامپ، بحران شبه جزیره کره باید وجود داشته باشد تا آمریکا با موجه دادن حضور نظامی خود، سامانه موشکی «تاد» را در همسایه جنوبی پیونگ یانگ و دیگر نقاط این منطقه مستقر سازد.
سخنان ترامپ و مواضع اعلامی وی در دو کشور ژاپن و کره جنوبی به خوبی گویای این واقعیت است که آمریکا راهبرد نفوذ و حضور گسترده در منطقه آسیای جنوب شرقی را در سال های پیش رو دنبال می کند؛ راهبردی که بر پایه برجسته سازی کره شمالی به عنوان دشمنی خطرناک استوار است.
در ماه های گذشته به دنبال هر سفر ترامپ، تنش ها در آن منطقه بالا گرفته همانند اوضاع خاورمیانه پس از سفر وی به ریاض؛ وضعیتی که پس از سفر طولانی ترامپ به آسیای جنوب شرقی بر سپهر سیاسی این منطقه نیز سایه خواهد افکند.

پژوهشم**1969**1601**خبرنگار: حسن شکوهی نسب **انتشار: شهناز حسنی
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید.