به گزارش پارس نیوز، با انتشار تصویری خیره‌کننده که حاصل ۱۵ سال پژوهش علمی است، ناسا چهره‌ای از سیاره ما را ترسیم کرده که بیش از آنکه به یک کره بی‌نقص شباهت داشته باشد، به یک «سیب‌زمینی ناهموار» شبیه است.

این تصویر که دانشمندان آن را «ژئوئید» می‌نامند، نمایش بصری توزیع جرم و گرانش در سراسر سیاره است. اما این «سیب‌زمینی فضایی» چگونه به دست آمده است؟ نکته کلیدی اینجاست: گرانش زمین در همه جای آن یکسان عمل نمی‌کند. برخلاف تصور عمومی، نیروی جاذبه تحت تأثیر عواملی چون کوه‌ها، دره‌های عمیق اقیانوسی، و مهم‌تر از همه، تغییرات در چگالی مواد درون پوسته و گوشته زمین قرار دارد. مناطقی که جرم بیشتری دارند، گرانش قوی‌تری اعمال می‌کنند و در مدل ژئوئید، به صورت برآمدگی‌های ظریف نمایان می‌شوند.

باید توجه داشت که این شکل، فرم فیزیکی پوسته زمین نیست؛ بلکه یک مدل ریاضی از سطح فرضی دریاهاست که اگر جزر و مد، باد و جریان‌های اقیانوسی حذف شوند و تنها گرانش و چرخش زمین حاکم باشد، آب‌ها چه شکلی به خود می‌گرفتند. برای درک بهتر این تفاوت‌های ظریف توسط چشم انسان، ناسا تغییرات ارتفاعی در این نقشه را ده‌هزار برابر بزرگ‌نمایی کرده است؛ فرآیندی که نتیجه آن، این تصویر ناهموار و عجیب را رقم زده است.

این نقشه دقیق، حاصل تحلیل بیش از یک میلیارد داده مشاهده‌ای است که طی ۱۵ سال توسط ۱۹ ماهواره، از جمله مأموریت‌های شاخص «گریس» و «گوک» جمع‌آوری شده‌اند. داده‌های به دست آمده، نشان‌دهنده اختلاف‌های جالب‌توجهی در سطح مرجع گرانشی زمین است. به عنوان مثال، در حالی که در نزدیکی ایسلند شاهد برآمدگی و ارتفاعی تا ۸۵ متر بالاتر از سطح مرجع هستیم، در جنوب هند گرانش به شکلی عمل می‌کند که گویی سطح دریا تا ۱۰۶ متر پایین‌تر از حالت معمول قرار دارد. مجموع این نوسانات، اختلافی در حدود ۱۹۱ متر را میان پست‌ترین و بلندترین نقاط این نقشه ایجاد کرده است.

فراتر از جنبه‌های بصری، ژئوئید یک ابزار حیاتی برای جامعه علمی است. دانشمندان از این مدل برای درک عمیق‌تر از میدان گرانشی زمین و تغییرات آن استفاده می‌کنند؛ تغییری که هنگام جابه‌جایی توده‌های بزرگ یخ، آب و دیگر جرم‌ها در سطح سیاره رخ می‌دهد. علاوه بر کاربردهای اقلیمی، این اطلاعات برای نقشه‌برداری‌های دقیق، عملیات مساحی و ناوبری‌های ماهواره‌ای اهمیت استراتژیک دارد.

این تصویر بار دیگر به ما یادآوری می‌کند که زمین، آن‌گونه که از فضا به صورت یک کره آبی آرام دیده می‌شود، در جزئیاتِ بنیادینِ فیزیکی خود، سیاره‌ای پویا، ناهمگون و پیچیده است که هر نقطه از آن، داستانی از تفاوت در جرم و ماده را روایت می‌کند.

 

 

چهره واقعی زمین