کد خبر: 37064 0

بیست‌وپنجم فروردین‌ماه در تقویم رسمی ما با نام بزرگداشت عطار نیشابوری نام‌گذاری شده است.

به گزارش پارس به نقل از ایسنا، منطقه کویر، مردم ایران، شیخ فریدالدین عطار نیشابوری را به عنوان شخصیتی چندوجهی می شناسند. عده ای او را شاعر، برخی عارف و تعدادی هم به اعتبار آثار منثوری که دارد، او را نویسنده ای بزرگ معرفی می کنند.

عطار نیشابوری یکی از عارفان و شاعران بزرگ ایران است که تحولی در عرفان اسلامی ایجاد کرده و مجموعه ای از صفت ها شخصیت عطار را این چنین بزرگ و ارجمند ساخته است.

عطار در زمینه عرفان خودش یک صاحب نظر کامل است و مقلد دیگر عارفان یا ادیبان نیست و به عبارتی خودش مبتکر است.

نخستین منظومه رمزی عرفانی ایران و فارسی را او سروده است که همان منطق الطیر اوست و پیش از آن هم به این صورت کسی منظومه رمزی عرفانی نسروده بود.

البته عطار تنها در منطق الطیر متوقف نمی شود و به دنبال آن مصیبت نامه را می آفریند.

بسیاری از عارفان معتقدند انسان قبول امانت عشق کرده و این امانت و عشق را پذیرفته است، در حالی که فرشته نداند عشق چیست و این موضوع را فصل تمایز در نظر می گیرند.

در همین ارتباط حافظ می گوید:

فرشته عشق نداند که چیست ای ساقی

بخواه جام و گلابی به خاک آدم ریز

اما عطار چیزی فراتر و برتر از این مطلب را بیان می کند و معتقد است، فرشتگان هم مانند انسان عاشق خداوند هستند و اگر این چنین نبود، حول عرش سجده و رکوع نمی کردند، ذکر نمی گفتند، سبحان الله نمی گفتند، پس هر دو عاشق خداوند هستند و به میزانی، آن امانت در آن ها وجود دارد. ولی از نگاه عطار، چیزی که انسان دارد و فرشته ها ندارند، درد است.

قدیسان را عشق هست و درد نیست

درد را جز آدمی در خورد نیست

عارفان مقامات عرفانی را بر اساس مطالب زهد بیان می کردند، اما عطار نیشابوری در این زمینه تحول ایجاد می کند و بحث زاهدانه را کنار می گذارد. او همچنین مقامات عرفانی را وادی می خواند و وادی های او عاشقانه هستند: طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، حیرت، فقر و فنا.

عطار نیشابوری در یک کلام بین سنایی و مولوی قرار دارد. مطالب آموخته ای را از شیوه و عرفان سنایی گرفته، دگرگون کرده است و نظریات خودش را به آن افزوده و برای مولانا به یادگار گذاشته و مولوی، مثنوی معنوی را بر همین اساس و سابقه می گوید و می سراید.

برخی از مردم بر این باورند که عرفان و تصوف نوعی خمودگی، سستی و گوشه گیری است، اما تصوف و عرفان گوشه خانقاه نشستن و هوی حق کشیدن نیست، در عرفان عطار پویایی است و با اسحله عرفان، حربه کلام و زبان به جنگ قدرتمندان می رود.

مسائل عرفان بسیار پیچیده است و به این سادگی نمی توان به آن ورود پیدا کرد، مثلا با خواندن چند کتاب و شعر یا منابع عرفانی نمی توان وارد آن شد. یکی از کسانی که پس از سنایی آمد و سعی کرد مسائل عرفانی را با حکایت و تمثیل بیان کند، عطار است.

غزل های عطار نیشابوری از مهم ترین مراحل تکامل غزل فارسی به شمار می رود و برخی از پژوهشگران شعر و ادب فارسی بر این باورند که اگر در ادبیات کلاسیک از دیوان شمس تبریزی چشم پوشی کنیم، غزلیات عطار مهم ترین نمونه های غزل عرفانی فارسی هستند.

شیخ فریدالدین عطار نیشابوری، عارف، شاعر، طبیب و دانشمند بزرگ و فخر ایرانیان، در قرن شش و هفت می زیست.

نام او « محمّد» ، لقبش « فریدالدّین» و کنیه اش « ابوحامد» بود و در شعرهایش بیش تر « عطّار» و گاهی نیز « فرید» تخلص کرده است.

نام پدر عطّار ابراهیم (با کنیهٔ ابوبکر) و نام مادرش رابعه بود. پدرش از اهالی زروند کدکن (شهری تاریخی با قدمتی هزارساله در ۱۳۰ کیلومتری جنوب مشهد مقدس و ۶۵ کیلومتری شمال غربی شهرستان تربت حیدریه) در اطراف نیشابور خراسان بود.

فریدالدّین در سال ۵۱۳ هجری در نیشابور متولد شد، و در سال ۵۴۸ به علّت حمله قوم مغول مانند بسیاری از اهالی نیشابور به شهر شادیاخ مهاجرت کرد. او با ثروتی که همراه داشته، داروخانه ای را در آن شهر بنا نهاد که در آن بیماران را معالجه می کرد و در همان محل تعلیمات طبابت، داروسازی و عرفان را از شیخ مجدالدّین بغدادی فراگرفت.

عطار در زمینه عرفانی از مرتبه ای بالا برخوردار بوده و درباره پشت پا زدن عطار به اموال دنیوی و راه زهد، گوشه گیری و تقوی را پیش گرفتن وی حکایات زیادی گفته شده است. ولی چیزی که معلوم است، این است که عطار پس از این قضیه مرید شیخ رکن الدین اکاف نیشابوری می شود و تا پایان عمر (حدود ۷۰ سال) با بسیاری از عارفان زمان خویش هم صحبت شده و به گردآوری حکایات صوفیه و اهل سلوک پرداخته است. بنا بر روایتی، او بیش از ۱۸۰ اثر مختلف به جای گذاشته که حدود ۴۰ عدد از آن ها به شعر و مابقی نثر است. عطار در سال ۶۱۸ یا ۶۱۹ و یا ۶۲۶ در حمله مغولان کشته شد.

گفتم دل و جان بر سر کارت کردم / هر چیز که داشتم نثارت کردم

گفتا تو که باشی که کنی یاد مرا / کان من بودم که بی قرارت کردم

به گزارش ایسنا، بزرگداشت مفاخر و بزرگان در حقیقت بزرگداشت یک جامعه است، ذخیره هایی فرهنگی، ادبی، علمی و عرفانی یک ملت و مردم که باید معرفی شوند و آثارشان منتشر شود در تمام روزها و روزگاران.

خبرنگار ایسنای منطقه کویر، فرزانه لشکری

ادبیات تقویم جامعه جنگ خاک عشق عطار نیشابوری مردم ایران مشهد مقدس مهاجرت

ارسال نظر

آخرین اخبار
پربحث ترین ها
سایر رسانه ها